Khi an ninh mạng không còn là câu chuyện của riêng bộ phận CNTT
Trong những năm gần đây, quá trình chuyển đổi số trong công nghiệp đòi hỏi dữ liệu từ dây chuyền sản xuất được kết nối và chia sẻ nhiều hơn với các hệ thống quản trị như MES, ERP, nền tảng phân tích dữ liệu và dịch vụ đám mây. Điều này giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, nhưng đồng thời cũng mở rộng bề mặt tấn công, làm gia tăng yêu cầu bảo vệ an ninh mạng.
Trước đây, nhiều hệ thống OT được thiết kế theo mô hình tách biệt với mạng CNTT nhằm ưu tiên tính ổn định và độ tin cậy. Tuy nhiên, xu hướng hội tụ giữa IT và OT đang ngày càng rõ nét để phục vụ mục tiêu số hóa và tối ưu sản xuất. Vì vậy, bảo vệ an ninh mạng cho hệ thống điều khiển đã trở thành yêu cầu không thể thiếu.
Đây cũng là chủ đề được chia sẻ tại phiên chuyên đề "Industrial Cybersecurity for Process Plant" trong hội thảo "Process Automation in the Digital Era – Shaping the Future of Process & Power Industries" do ESTEC phối hợp cùng Siemens tổ chức.
Tại phiên hội thảo, Ông Felix Stusii – Portfolio Sales, Siemens và Ông Nguyễn Viết Đức Duy – Trưởng bộ phận Giải pháp Điện - Tự động hóa - Đo lường, ESTEC đã mang đến những góc nhìn về các thách thức an ninh mạng trong môi trường OT cũng như các phương pháp tiếp cận giúp doanh nghiệp bảo vệ hệ thống vận hành mà vẫn đảm bảo tính liên tục của sản xuất.
Vì sao an ninh mạng OT ngày càng quan trọng?
Không giống hệ thống CNTT, mục tiêu quan trọng nhất của OT là đảm bảo tính sẵn sàng, an toàn và liên tục của hoạt động sản xuất. Chỉ một sự cố nhỏ xảy ra trên hệ thống điều khiển cũng có thể dẫn đến:
- Dừng dây chuyền sản xuất.
- Gián đoạn cung ứng.
- Thiệt hại về sản lượng.
- Gia tăng chi phí vận hành và bảo trì.
- Ảnh hưởng đến an toàn con người và thiết bị.
Chính vì vậy, bảo vệ hệ thống OT ngày nay không chỉ là yêu cầu về bảo mật mà còn là yếu tố quyết định đến hiệu quả vận hành của doanh nghiệp.
Ba thách thức lớn trong an ninh mạng công nghiệp
1. Thiết bị OT có tuổi đời cao
Một đặc điểm phổ biến của các nhà máy là nhiều PLC, DCS, HMI hoặc hệ thống SCADA đã được vận hành ổn định trong 10–20 năm.
Các thiết bị này được thiết kế với mục tiêu ưu tiên tính ổn định và độ tin cậy, nhưng chưa tính đến những hình thức tấn công mạng hiện đại như hiện nay.
Do đó, khi doanh nghiệp kết nối các hệ thống này với mạng nội bộ hoặc Internet, nguy cơ bị khai thác lỗ hổng sẽ tăng lên đáng kể nếu không có các biện pháp bảo vệ phù hợp.
2. Khoảng cách giữa IT và OT ngày càng thu hẹp
Xu hướng xây dựng Nhà máy thông minh đòi hỏi dữ liệu từ dây chuyền sản xuất phải được chia sẻ với các hệ thống ERP, MES, Cloud hoặc nền tảng AI.
Việc kết nối này mang lại rất nhiều lợi ích cho quản trị và tối ưu hóa sản xuất. Tuy nhiên, nếu không được thiết kế đúng cách, đây cũng có thể trở thành điểm xâm nhập của các cuộc tấn công mạng.
Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng kiến trúc kết nối vừa đảm bảo khả năng chia sẻ dữ liệu, vừa duy trì mức độ bảo mật phù hợp cho hệ thống OT.
.jpg)
3. Gia tăng các mối đe dọa mạng:
Ransomware, truy cập trái phép và các lỗ hổng chưa được quản lý khiến doanh nghiệp cần có khả năng giám sát và quản trị an ninh mạng chủ động hơn.
Doanh nghiệp cần bắt đầu từ đâu?
Defense-in-Depth – Chiến lược bảo vệ nhiều lớp
Một trong những thông điệp quan trọng được chia sẻ tại hội thảo là không có một giải pháp đơn lẻ nào có thể bảo vệ toàn bộ hệ thống công nghiệp.
Thay vào đó, doanh nghiệp cần áp dụng mô hình Defense-in-Depth, xây dựng nhiều lớp bảo vệ bổ sung cho nhau, bao gồm:
- Đánh giá hiện trạng an ninh mạng.
- Phân vùng mạng công nghiệp.
- Kiểm soát truy cập người dùng và thiết bị.
- Giám sát và phát hiện bất thường.
- Cập nhật và quản lý tài sản OT.
- Xây dựng quy trình ứng phó sự cố
.jpg)
Việc triển khai đồng bộ các lớp bảo vệ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu trước các mối đe dọa ngày càng phức tạp.
Đầu tư cho an ninh mạng công nghiệp không đồng nghĩa với việc thay thế toàn bộ hệ thống hiện có.
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ an toàn của hệ thống OT hiện hữu, xác định các điểm yếu và xây dựng lộ trình nâng cấp phù hợp với nhu cầu vận hành cũng như ngân sách đầu tư.
Một chiến lược đúng đắn sẽ giúp doanh nghiệp vừa bảo vệ được hệ thống sản xuất, vừa tối ưu hiệu quả đầu tư trong dài hạn.
Kết luận
Khi các nhà máy ngày càng số hóa và kết nối nhiều hơn, an ninh mạng công nghiệp không còn là vấn đề riêng của bộ phận CNTT mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược vận hành của doanh nghiệp.
Với kinh nghiệm triển khai các giải pháp tự động hóa và hạ tầng OT, ESTEC & SIEMENS mong muốn được đồng hành cùng các doanh nghiệp trong việc đánh giá hiện trạng, xây dựng kiến trúc OT Security và triển khai các giải pháp bảo vệ phù hợp với từng giai đoạn chuyển đổi số.
Chuỗi bài viết từ hội thảo
Đây là bài viết thứ hai trong chuỗi 04 bài viết tổng hợp những nội dung nổi bật từ hội thảo "Process Automation in the Digital Era – Shaping the Future of Process & Power Industries" do ESTEC phối hợp cùng Siemens tổ chức.
Các bài trong chuỗi gồm:
- ✅ Topic 1: Shaping the Future of Process Automation
- ✅ Topic 2: Industrial Cybersecurity for Process Plant (Bài hiện tại)
- 🔜 Topic 3: Digital Twin for Smarter Plant Operations
- 🔜 Topic 4: AI-Driven Predictive Maintenance for Power
Đón đọc Topic 3, nơi ESTEC sẽ chia sẻ cách Digital Twin giúp doanh nghiệp mô phỏng, dự báo và đưa ra những quyết định vận hành thông minh hơn trên hành trình xây dựng Nhà máy thông minh.
Liên hệ ESTEC để được tư vấn chi tiết.
Tel: (+84) 28 6684 1999
Hotline: (+84) 28 8886 8799
Email: info@biendongco.vn
